TÜRK İĞNESİNİN MUCİZESİ: OLGUNLAŞMA ENSTİTÜLERİ

SEMRA KIR ŞİMŞEK

Yüksek öğretimin henüz yaygınlaşmadığı yıllarda kız enstitülerini bitiren öğrencilerin devam edecekleri üst eğitim kurumunun olmaması, kızların mesleki becerilerini tecrübe edecekleri yeni bir üst öğretim kurumunun açılmasını gündeme getirmiştir. Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ve Müsteşar Rüştü Uzel döneminde mesleki ve teknik eğitimde somut girişimler meydana gelmiş, 1945-1946 öğretim yılında kız çocuklarının becerilerini geliştirmek amacıyla ilk Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü açılmıştır.

Türkiye’deki birçok kız enstitüsünün kurulmasında emeği olan İstanbul Olgunlaşma Enstitüsünün kurucu müdürü Refia Övüç, Olgunlaşma Enstitülerinin kurulmasını şöyle anlatmaktadır: 

“Olgunlaşma Enstitüsü kafamda, Nişantaşı Kız Enstitüsünden mezun olan ama ne yapacaklarını bilemeyen otuz genç kızımızın durumu nedeniyle şekillendi. 1942 yılında kurduğum Nişantaşı Kız Enstitüsünde, okul idaresi olarak mezun olacak kızlarımızın geleceğini düşünmemiz gerekiyordu. Kimisi Ankara’da yeni açılan İsmet Paşa Kız Enstitüsü sınavına girip meslek öğretmeni olmayı düşünüyordu. Peki ya diğerleri? Ya ev kızı olacaklar ya da mezun oldukları alanda bir iş bulup çalışacaklardı. Oysa enstitüyü bitiren kızların seçecekleri meslek üzerine atölyelerde staj yapmaları gerekiyordu. O yıllar dikiş, nakış, çamaşır, çiçek gibi meslekler tamamen yabancıların elindeydi. Yalnızca iki Türk hanımın atölyesi vardı. Birisi Güzide Hanım, diğeri Calibe Hanım… Yalnızca birkaç kızımıza çalışma imkânı sağlayabilirlerdi. Kızların istikbali tıkalıydı kısacası…”

Refia Övüç, kız çocuklarının enstitülerde aldığı eğitime iş tecrübelerinin de ilave edilmesi gerektiğini savunmaktaydı. Bir atölyenin açılması, müşterinin karşılanıp uğurlanması, siparişlerin alınıp doğru bir şekilde modele uygulanmasının ancak tatbiki yapıldığında fayda getireceğini düşünen Refia Hanım, bu düşüncelerinin hayat bulması amacıyla dönemin Teknik Öğretim Müsteşarı Rüştü Uzel’e bir atölye kurulmasının gereğini bir raporla anlatmıştır. Bilhassa terzilik mesleğini Türk kadınları arasında yaygınlaştırmak, tasarrufu bilen ve kendi kendine yeter bireyler yetiştirmek arzusu bakanlık tarafından da desteklenerek İstiklal Caddesi’nde bulunan bir bina satın alınarak kurulacak enstitüye tahsis edilmiştir.

Yazının devamı 1. sayımızda

Ödeme Yap!