BÜTÜN BEYİNLİ ÇOCUK – Rabia Şeker Kurul

Rabia Şeker Kurul

Nöropsikiyatrist Daniel J. Siegel ile çocuk ve ergen psikoterapisti Tina Payne Bryson’ın yazdığı Bütün Beyinli Çocuk; beynin bir çocuğun hayatının karar verme, öz farkındalık, okul, insan ilişkileri gibi pek çok alanında önemli rol oynadığını hatırlatarak çocuk beyninin gelişimini “Bütün-Beyin”
yaklaşımı ile açıklıyor.

250 sayfadan ve toplam 6 bölümden oluşan kitabın giriş bölümünde kitabın nasıl kullanılabileceği ve kitapta anlatılan “Bütün-Beyin” yaklaşımının çocuklara neden faydalı olacağı açıklanıyor.

Yalın bir anlatıma sahip olan kitap, giriş bölümünden itibaren okuyucuyu sarıp sarmalayacak nitelikte bir akıcılığa sahip. Çocukları anlamaya çalışırken unutulan detayların fark edilmesini amaçlayan kitapta gün içerisinde çocuklarla birlikteyken defalarca karşılaşılan pek çok olay, farklı bakış açıları ile ele alınıyor.

“… dengeli beslenmeye kafayı takan, çocuklarına bir yandan organik ürünlerden yemekler pişirirken bir yandan da onlara başka insanlara yardım etmenin önemine değinen Latince bir metin okuyan Okul Aile Birliği başkanları vardır. Bu kişiler, daha sonra çocuklarını bir sanat müzesine götürürler ve onlara bir yandan klasik müzik konseri dinletirken bir yandan da klimalardan lavanta aromaterapisi yaptırırlar! Ama hiçbirimiz bu sanal süper ebeveynler gibi olamayız. Özellikle de günlerimizin büyük oranda bir doğum günü partisinden sonra kendimizi fal taşı gibi açılmış gözlerle ve kıpkırmızı bir yüzle bulduğumuz bir ayakta kalma modunda geçtiğini düşünüyorken…” diyerek yalnız olmadığınızı söyleyip içinizi ferahlatan bu kitap, aslında bu kriz anlarının “…çocuklarınızın başarılı olmasına yardımcı olacak büyük fırsatlar…” olduğunu da ekliyor. Çocukların sağlıklı duygusal ve entelektüel gelişimlerine katkı sağlayacak, yaşa uygun 12 strateji sunuyor. Ayrıca bu stratejiler, kitabın son kısmında tablo hâlinde de verildiği için okuyucuya kitabı bitirdikten sonra bu stratejilere kolayca ulaşma olanağı da sağlanıyor.

Bütün Beyinli Çocuk’ta Daniel J. Siegel; insanda sol beynin mantıksal, dilbilimsel ve gerçekçi; sağ beynin ise duygusal, deneyimsel ve otobiyografik olduğunu hatırlatıp çok küçük çocukların sağ beyinleri sol beyinlerine baskın olduğu için duygularını ifade ederken, sözcüklerden ve mantıktan faydalanamadıklarını ekliyor. Örneğin çocuğunuz, kaldırımın üzerinde yürüyen bir uç uç böceğini seyretmek için elinde ne varsa bırakıp yere çöküp kendinden geçtiğinde, siz ne kadar uğraşırsanız uğraşın neden sözünüzü dinletemediğinizi açıklıyor. Kitapta insan beyni aşağıdan yukarıya doğru da inceleniyor ve beynin tüm bölümlerinin birbirleri ile entegre olduğu zamanlarda beynin en verimli hali olduğu belirtiliyor. Ayrıca bu entegrasyonun sağlanabilmesi için önerilen stratejiler kolay anlaşılabilir bir dille ve örnek olaylar üzerinden resimlerle anlatılıyor. Her biri birbirinden değerli ve uygulanabilir stratejiler; çocuklara yaklaşımımızda bakış açımızı değiştirip kriz anlarını ve çocukların geçirdiği öfke nöbetlerini, mücadele anları olmaktan çıkarıp çocuklarımızı ileriye taşıyabileceğimiz fırsatlara dönüştürecek nitelikte görünüyor.

Doğduğu andan hatta daha da öncesinden itibaren bir çocuğun temel fizyolojik ve duygusal ihtiyaçlarının neler olduğu, bu ihtiyaçların nasıl giderileceği ile ilgili genel geçer bilgilerden sihirli formüllere kadar birçok bilgi edindiyseniz; başta deneyimli anneler olmak üzere kapı komşunuzdan iş yerindeki arkadaşınıza, izin almak için odasına gittiğiniz amirinizden, seslendiğiniz simitçiye; doktorasını tamamlamak üzere olan kuzeninizden tıraş olmak için uğradığınız berberinize kadar hemen hemen herkes size her fırsatta kendi bildiklerini ve deneyimlerini anlatıp durduysa; size anlatılanlara kulak kesildiğinizde aralarında benzerlikler olduğunu da fark edip her çocuk, her ebeveyn özeldir, her ebeveyn çocuk ilişkisi de eşsizdir diye düşündüğünüz hâlde size yapılan tavsiye konuşmaları ve çevrenizdeki insanların kendi deneyimlerini aktardığı sohbetler dönüp dolaşıp da çocuk yetiştirme sürecinde ne yapacağını bilemeyen çaresiz annelerin ve babaların imdat çığlıklarına dönüştüyse; “Neden ebeveyn olma temel eğitimi yok? Herkesin dert yandığı, kendince çözmeye çalıştığı ama sonunda çoğunlukla çözemeyip kendini çaresiz hissettiği temel sorunların üstesinden gelmek imkânsız mı gerçekten?” diye sormaya başladıysanız; Bütün Beyinli Çocuk derdinize derman olurcasına yetişiyor: “Yıkılmayın, ayakta kalın ve başarılı olun.”